Tài liệu dạy phonics cho trẻ em: Cách chọn sách phù hợp

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm các khóa luyện tiếng Anh giao tiếp cho trẻ, hãy truy cập STV English để khám phá các khóa học chuyên sâu.

I. CÁC DẠNG TÀI LIỆU DẠY PHONICS CHO TRẺ EM PHỔ BIẾN HIỆN NAY

Để dạy phonics cho trẻ em hiệu quả, phụ huynh cần hiểu rằng không có một loại tài liệu nào có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu học phonics của trẻ. Mỗi dạng tài liệu dạy phonics cho trẻ em được thiết kế với một mục đích riêng, hỗ trợ các kỹ năng khác nhau như nghe âm, nhận diện chữ, nối âm hay luyện viết. Việc kết hợp linh hoạt nhiều loại tài liệu sẽ giúp trẻ học phonics tự nhiên và bền vững hơn.

1. Sách dạy phonics cho trẻ em

Sách dạy phonics cho trẻ em là loại tài liệu nền tảng, giúp trẻ học phonics theo lộ trình rõ ràng từ dễ đến khó. Đây thường là lựa chọn đầu tiên của phụ huynh khi cho trẻ bắt đầu làm quen với phonics.

• Giáo trình có lộ trình (coursebook)

Các giáo trình phonics được xây dựng bài bản, chia theo cấp độ và nhóm âm cụ thể. Trẻ được học:

• Âm đơn → âm ghép.
• Nối âm → tách âm.
• Đọc từ → đọc câu.

Ưu điểm của giáo trình là giúp phụ huynh không bị rối khi dạy phonics cho trẻ em, vì đã có sẵn trình tự học phù hợp với độ tuổi và khả năng tiếp nhận của trẻ.

• Sách hoạt động (activity book)

Khác với giáo trình lý thuyết, sách hoạt động tập trung vào:

Tô chữ.
Nối âm – chữ.
Khoanh, chọn, ghép từ.

Loại sách này giúp trẻ củng cố kiến thức phonics đã học thông qua thao tác tay, rất phù hợp để dùng song song với giáo trình chính khi dạy phonics cho trẻ em tại nhà.

2. Thẻ phonics (flashcards, sound cards)

Thẻ phonics là tài liệu dạy phonics cho trẻ em mang tính trực quan cao, thường được sử dụng để:

• Luyện nhận diện âm.
• Ôn tập nhanh các âm đã học.
• Tổ chức trò chơi phonics.

Ưu điểm lớn nhất của thẻ phonics là tính linh hoạt. Phụ huynh có thể:

• Rút ngẫu nhiên thẻ để trẻ đọc âm.
• Ghép thẻ âm thành từ.
• Dùng thẻ trong các trò chơi bingo, tìm âm đúng.

Thẻ phonics đặc biệt hiệu quả với trẻ mầm non và mẫu giáo, giúp việc dạy phonics cho trẻ em trở nên nhẹ nhàng, không mang cảm giác “học bài”.

3. Worksheet & tài liệu in

Worksheet là dạng tài liệu dạy phonics cho trẻ em dùng để luyện tập và củng cố sau khi trẻ đã quen với âm và cách đọc.

Thông qua worksheet, trẻ được:

• Luyện nối âm thành từ.
• Tập tách âm khi gặp từ mới.
• Luyện viết chữ cái và từ đơn giản.

Tuy nhiên, phụ huynh cần lưu ý:

• Không nên cho trẻ làm quá nhiều worksheet cùng lúc.
• Chỉ sử dụng worksheet sau khi trẻ đã được nghe và học âm trước.

Nếu lạm dụng worksheet quá sớm, trẻ dễ quay lại cách học nhìn chữ – đoán âm, đi ngược lại bản chất của phonics.

4. Audio–video phonics

Audio và video phonics đóng vai trò rất quan trọng trong việc luyện nghe âm chuẩn, đặc biệt khi phụ huynh không tự tin về phát âm tiếng Anh.

Tài liệu audio – video giúp trẻ:

• Nghe giọng chuẩn (Anh – Mỹ).
• Bắt chước ngữ điệu và cách phát âm đúng.
• Ghi nhớ âm thông qua hình ảnh và chuyển động.

👉 Lưu ý quan trọng: Để dạy phonics cho trẻ em hiệu quả, phụ huynh không nên chỉ sử dụng một loại tài liệu duy nhất. Sự kết hợp giữa: Sách dạy phonics cho trẻ, thẻ phonics, audio - video, worksheet sẽ giúp trẻ học phonics toàn diện, phát âm chuẩn và hình thành phản xạ đọc tự nhiên ngay từ đầu.

Sau khi hiểu rõ từng dạng tài liệu dạy phonics cho trẻ em và vai trò của chúng trong quá trình học, câu hỏi tiếp theo mà nhiều phụ huynh quan tâm là: nên bắt đầu từ bộ sách cụ thể nào để dạy phonics cho trẻ hiệu quả và đúng lộ trình?

Khám phá thêm Montessori và STEAM: Phương pháp nào dạy tiếng Anh cho bé 6 tuổi hiệu quả? tại đây.

II. GỢI Ý CÁC BỘ TÀI LIỆU & SÁCH DẠY PHONICS CHO TRẺ EM PHỔ BIẾN

Để việc sử dụng tài liệu dạy phonics cho trẻ em đạt hiệu quả, phụ huynh cần lựa chọn bộ sách phù hợp với độ tuổi, mục tiêu học và cách triển khai (tại nhà hay tại trung tâm). Dưới đây là ba bộ sách dạy phonics cho trẻ được sử dụng phổ biến và được đánh giá cao về tính ứng dụng.

1. Jolly Phonics – Tài liệu dạy phonics cho trẻ em theo chuẩn Synthetic Phonics

Jolly Phonics là một trong những tài liệu dạy phonics cho trẻ em được sử dụng rộng rãi tại các trường tiểu học, trung tâm Anh ngữ và lớp học tại nhà ở nhiều quốc gia.

Giáo trình áp dụng phương pháp Synthetic Phonics – phương pháp dạy âm → ghép từ được Bộ Giáo dục Anh khuyến khích sử dụng trong chương trình tiểu học.

Thay vì dạy theo thứ tự bảng chữ cái, Jolly Phonics giới thiệu 42 âm cơ bản (âm đơn và âm đôi), được chia thành 7 nhóm theo mức độ dễ – khó và tần suất xuất hiện. Cách sắp xếp này giúp trẻ:

• Làm quen với các âm phổ biến trước.
• Dễ ứng dụng vào đọc từ và đọc câu.
• Tránh học phonics rời rạc, thiếu hệ thống.

Ưu điểm nổi bật

• Mỗi âm đi kèm bài hát – câu chuyện – động tác tay – hình ảnh.
• Kích hoạt nhiều giác quan, giúp trẻ nhớ âm lâu.
• Có đầy đủ sách giáo viên, sách học sinh, flashcards, audio, video, worksheet.

Hạn chế cần lưu ý

• Nội dung nhiều hoạt động → phụ huynh cần chọn lọc khi dạy tại nhà.
• Cần đọc hướng dẫn để triển khai đúng phương pháp.

Phù hợp dùng ở đâu?
👉 Phù hợp cả dạy tại nhà, trung tâm Anh ngữ và giáo viên mới bắt đầu dạy phonics.
👉 Rất lý tưởng cho trẻ từ 4 tuổi trở lên, đặc biệt là mầm non lớn và lớp 1.

2. Oxford Phonics World – Sách dạy phonics cho trẻ em được hệ thống hóa rõ ràng

Nếu phụ huynh đang tìm một bộ sách dạy phonics cho trẻ có lộ trình mạch lạc, dễ theo dõi và dễ triển khai trong môi trường lớp học, Oxford Phonics World là lựa chọn rất phù hợp.

Giáo trình do Đại học Oxford xuất bản, được thiết kế dành cho trẻ em không phải người bản ngữ (ESL), với 5 cấp độ rõ ràng:

• Level 1 - 2: Âm đơn, nhận diện âm.
• Level 3: Âm đôi, tổ hợp chữ.
• Level 4 - 5: Cụm âm, từ vựng và đánh vần nâng cao.

Điểm mạnh nổi bật

• Cấu trúc bài học cố định: âm mới → luyện phát âm → từ vựng → đánh vần → đọc → viết.
• Tích hợp đầy đủ nghe – nói – đọc – viết ngay từ đầu.
• Có audio giọng Mỹ chuẩn, video hoạt hình, worksheet và trò chơi tương tác.

Phù hợp cho độ tuổi nào?
👉 Phù hợp nhất với trẻ tiểu học, lớp học tại trung tâm tiếng Anh, lớp học nhóm hoặc 1–1.
👉 Rất hiệu quả khi phụ huynh muốn con vừa học phonics vừa luyện đọc bài bản.

Khám phá ngay khóa học Giao tiếp tiếng Anh cho bé tại đây.

3. Phonics Kids – Tài liệu dạy phonics cho trẻ em dễ dùng, nhiều hình ảnh

Phonics Kids (LiveABC) là bộ tài liệu dạy phonics cho trẻ em được đánh giá cao về độ đơn giản và dễ triển khai, đặc biệt phù hợp với trẻ nhỏ mới bắt đầu.

Giáo trình gồm 8 tập, mỗi bài chỉ tập trung vào 1 âm, đi kèm:

• Hình ảnh to, rõ, màu sắc tươi sáng.
• Từ vựng quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày.
• Hoạt động thực hành ngắn gọn, dễ hiểu.

Ưu điểm nổi bật

• Nội dung nhẹ, không gây quá tải cho trẻ.
• Có audio giọng Mỹ chuẩn để luyện nghe – nói.
• Nhiều worksheet, trò chơi (bingo, nối hình – từ…) hỗ trợ ghi nhớ.

Hạn chế

• Ít nội dung mở rộng cho trẻ lớn.
• Phù hợp làm nền tảng hơn là học chuyên sâu.

Phù hợp với ai?
👉 Rất phù hợp với trẻ mẫu giáo lớn – lớp 2
👉 Lý tưởng cho phụ huynh dạy tại nhà, giáo viên mới dạy phonics, lớp học nhỏ hoặc 1-1

Tài liệu dạy phonics cho trẻ em: Cách chọn sách phù hợp

Việc lựa chọn đúng tài liệu dạy phonics cho trẻ em và sử dụng sách dạy phonics cho trẻ theo lộ trình phù hợp sẽ giúp trẻ phát âm chuẩn, đọc tự tin và hình thành nền tảng tiếng Anh vững chắc ngay từ đầu.

Đăng ký ngay các lớp phonics cho trẻ tại STV English để con được học đúng phương pháp, đúng tài liệu và được giáo viên đồng hành sát sao trong từng giai đoạn phát triển.

👉 Nếu bạn thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ cho bạn bè và đừng quên nhấp tại đây để khám phá các bài viết hữu ích của STV English.

👉 Xem thêm video học tiếng Anh cho bé tại kênh Youtube STV English để bé làm quen giao tiếp mỗi ngày.

From: Ms. Flora Thu.