• Trang chủ/
  • Blog/
  • Ngữ pháp tiếng Anh cơ bản đầy đủ: Kiến thức nền tảng và bài tập ứng dụng

Ngữ pháp tiếng Anh cơ bản đầy đủ: Kiến thức nền tảng và bài tập ứng dụng

10/11/2026

Ngữ pháp tiếng Anh cơ bản là nền tảng giúp học sinh sử dụng tiếng Anh chính xác trong quá trình học tập và giao tiếp. Việc hiểu rõ các quy tắc về thì, từ loại, cấu trúc câu và cách sử dụng ngữ pháp phù hợp sẽ giúp học sinh tránh những lỗi sai phổ biến, đồng thời nâng cao khả năng đọc, viết và diễn đạt tiếng Anh hiệu quả hơn. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp những kiến thức ngữ pháp quan trọng kèm bài tập ứng dụng để học sinh dễ dàng ôn tập và củng cố.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm các khóa luyện tiếng Anh 5 kỹ năng cho trẻ, hãy truy cập STV English để khám phá các khóa học chuyên sâu.

I. NGỮ PHÁP TIẾNG ANH CƠ BẢN VỀ CÁC THÌ QUAN TRỌNG

Các thì trong tiếng Anh giúp học sinh xác định thời điểm xảy ra của hành động và chia động từ chính xác. 12 thì cơ bản được chia thành ba nhóm: hiện tại, quá khứ và tương lai.

Ngữ pháp tiếng Anh cơ bản đầy đủ

Ngữ pháp tiếng Anh cơ bản đầy đủ

1. Nhóm thì hiện tại trong ngữ pháp tiếng Anh cơ bản

1.1. Thì hiện tại đơn (Present Simple)

Dùng để diễn tả thói quen, sự thật hiển nhiên hoặc hành động lặp lại thường xuyên.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + V(s/es) + O She studies English every day.
Phủ định S + do/does not + V + O She does not study English every day.
Nghi vấn Do/Does + S + V + O? Do you study English?

Dấu hiệu: always, usually, often, every day.

1.2. Thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous)

Dùng để diễn tả hành động đang xảy ra tại thời điểm nói.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + am/is/are + V-ing I am reading a book now.
Phủ định S + am/is/are not + V-ing I am not reading a book now.
Nghi vấn Am/Is/Are + S + V-ing? Are you reading a book?

Dấu hiệu: now, at the moment, currently.

1.3. Thì hiện tại hoàn thành (Present Perfect)

Dùng để diễn tả hành động đã xảy ra trong quá khứ nhưng còn liên quan đến hiện tại.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + have/has + V3/ed I have learned English for three years.
Phủ định S + have/has not + V3/ed I have not finished my homework.
Nghi vấn Have/Has + S + V3/ed? Have you finished your homework?

Dấu hiệu: since, for, already, just, yet.

1.4. Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn (Present Perfect Continuous)

Dùng để nhấn mạnh quá trình của hành động bắt đầu trong quá khứ và kéo dài đến hiện tại.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + have/has been + V-ing She has been studying for two hours.
Phủ định S + have/has not been + V-ing She has not been studying.
Nghi vấn Have/Has + S + been + V-ing? Have you been studying?

2. Nhóm thì quá khứ trong ngữ pháp tiếng Anh cơ bản

Các thì quá khứ được sử dụng để diễn tả những hành động đã xảy ra và kết thúc trong quá khứ. Học sinh cần nắm rõ sự khác nhau giữa các thì để xác định đúng thời điểm và mối liên hệ giữa các hành động.

2.1. Thì quá khứ đơn (Past Simple)

Dùng để diễn tả hành động đã xảy ra và hoàn thành trong quá khứ.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + V2/V-ed + O I visited my grandparents yesterday.
Phủ định S + did not + V + O I did not visit my grandparents yesterday.
Nghi vấn Did + S + V + O? Did you visit your grandparents?

Dấu hiệu: yesterday, last week, ago, in + năm quá khứ.

2.2. Thì quá khứ tiếp diễn (Past Continuous)

Dùng để diễn tả hành động đang xảy ra tại một thời điểm trong quá khứ hoặc bị gián đoạn bởi hành động khác.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + was/were + V-ing + O She was studying at 8 p.m. yesterday.
Phủ định S + was/were not + V-ing + O She was not studying at that time.
Nghi vấn Was/Were + S + V-ing + O? Was she studying at that time?

Dấu hiệu: while, when, at that time.

2.3. Thì quá khứ hoàn thành (Past Perfect)

Dùng để diễn tả hành động đã xảy ra trước một hành động khác trong quá khứ.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + had + V3/ed + O She had finished her homework before dinner.
Phủ định S + had not + V3/ed + O She had not finished her homework.
Nghi vấn Had + S + V3/ed + O? Had she finished her homework?

Dấu hiệu:Thường gặp trong các câu có before, after, by the time khi cần diễn tả một hành động xảy ra trước một hành động khác trong quá khứ.

2.4. Thì quá khứ hoàn thành tiếp diễn (Past Perfect Continuous)

Dùng để nhấn mạnh khoảng thời gian một hành động diễn ra trước một thời điểm trong quá khứ.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + had been + V-ing + O They had been studying for two hours before the test.
Phủ định S + had not been + V-ing + O They had not been studying for long.
Nghi vấn Had + S + been + V-ing + O? Had they been studying before the test?

3. Nhóm thì tương lai trong ngữ pháp tiếng Anh cơ bản

Các thì tương lai giúp học sinh diễn đạt những hành động chưa xảy ra, dự định hoặc dự đoán về các sự việc trong tương lai.

3.1. Thì tương lai đơn (Future Simple)

Dùng để diễn tả quyết định, dự đoán hoặc hành động sẽ xảy ra trong tương lai.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + will + V + O I will study English tomorrow.
Phủ định S + will not + V + O I will not study English tomorrow.
Nghi vấn Will + S + V + O? Will you study English tomorrow?

Dấu hiệu: tomorrow, next week, soon, in the future.

3.2. Thì tương lai tiếp diễn (Future Continuous)

Dùng để diễn tả hành động đang xảy ra tại một thời điểm xác định trong tương lai.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + will be + V-ing + O I will be studying at 9 p.m. tomorrow.
Phủ định S + will not be + V-ing + O I will not be studying at that time.
Nghi vấn Will + S + be + V-ing + O? Will you be studying tonight?

3.3. Thì tương lai hoàn thành (Future Perfect)

Dùng để diễn tả hành động sẽ hoàn thành trước một thời điểm trong tương lai.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + will have + V3/ed + O She will have finished the course by June.
Phủ định S + will not have + V3/ed + O She will not have finished the course.
Nghi vấn Will + S + have + V3/ed + O? Will she have finished the course?

Dấu hiệu: by, before, by the time.

3.4. Thì tương lai hoàn thành tiếp diễn (Future Perfect Continuous)

Dùng để nhấn mạnh khoảng thời gian một hành động sẽ tiếp tục diễn ra đến một thời điểm trong tương lai.

Dạng câu Công thức Ví dụ
Khẳng định S + will have been + V-ing + O I will have been learning English for five years by 2030.
Phủ định S + will not have been + V-ing + O I will not have been learning English for five years.
Nghi vấn Will + S + have been + V-ing + O? Will you have been learning English for five years?

II. NGỮ PHÁP TIẾNG ANH CƠ BẢN VỀ TỪ LOẠI VÀ CẤU TRÚC CÂU

Từ loại giúp học sinh hiểu vai trò của từng từ trong câu, từ đó áp dụng chính xác các cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh cơ bản trong học tập và giao tiếp.

1. Các từ loại quan trọng trong tiếng Anh

Từ loại Khái niệm Ví dụ
Danh từ (Noun) Chỉ người, vật, địa điểm, sự việc student, book, school
Đại từ (Pronoun) Thay thế cho danh từ I, you, he, they
Tính từ (Adjective) Mô tả đặc điểm, tính chất beautiful, difficult
Động từ (Verb) Chỉ hành động, trạng thái study, play, know
Trạng từ (Adverb) Bổ nghĩa cho động từ, tính từ quickly, well
Lượng từ (Quantifier) Chỉ số lượng many, much, some
Giới từ (Preposition) Chỉ thời gian, địa điểm, vị trí in, on, at
Mạo từ (Article) Xác định danh từ a, an, the
Liên từ (Conjunction) Nối từ/câu and, but, because

2. Các cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh cơ bản thường gặp

2.1. Câu so sánh

Loại câu Cấu trúc Ví dụ
So sánh bằng S + be/V + as + adj + as Tom is as tall as Jack.
So sánh hơn S + be/V + adj-er/more adj + than English is easier than Math.
So sánh nhất S + be + the + adj-est/most adj She is the best student.

2.2. Câu điều kiện

Loại câu Cấu trúc Cách dùng
Loại 1 If + S + V hiện tại, S + will + V Điều kiện có thể xảy ra
Loại 2 If + S + V quá khứ, S + would + V Giả định không có thật hiện tại
Loại 3 If + S + had + V3, S + would have + V3 Giả định trái với quá khứ

Ví dụ: If you study hard, you will pass the exam.

2.3. Câu điều ước

Câu điều ước được sử dụng để diễn tả mong muốn về những điều chưa xảy ra hoặc trái với thực tế ở hiện tại, quá khứ.

Loại Cấu trúc Ví dụ
Hiện tại S + wish + S + V quá khứ I wish I were taller.
Quá khứ S + wish + S + had + V3 I wish I had studied harder.

2.4. Câu chủ động và câu bị động

Câu chủ động và câu bị động giúp học sinh thay đổi cách diễn đạt trong câu, trong đó câu bị động tập trung vào đối tượng chịu tác động thay vì người thực hiện hành động.

Loại câu Cấu trúc Ví dụ
Chủ động S + V + O They build houses.
Bị động S + be + V3/ed + by O Houses are built by them.

2.5. Câu giả định

Câu giả định thường được sử dụng trong các tình huống đề xuất, yêu cầu hoặc mong muốn, đặc biệt sau một số động từ như suggest, recommend, advise.

Cấu trúc Cách dùng Ví dụ
S + suggest/recommend/advise + that + S + (should) + V Đề xuất, yêu cầu I suggest that he study harder.

2.6. Câu mệnh lệnh

Câu mệnh lệnh dùng để đưa ra yêu cầu, hướng dẫn hoặc lời nhắc nhở trong giao tiếp hằng ngày.

Loại Cấu trúc Ví dụ
Khẳng định V nguyên mẫu + O Open the book.
Phủ định Do not + V + O Do not talk loudly.

2.7. Câu tường thuật trực tiếp, gián tiếp

Câu tường thuật giúp chuyển đổi lời nói trực tiếp của một người sang dạng thuật lại, thường được sử dụng trong giao tiếp và bài viết tiếng Anh.

Loại Cấu trúc Ví dụ
Trực tiếp S + say/said: “Câu nói” She said: “I am tired.”
Gián tiếp S + say/said + that + mệnh đề She said that she was tired.

Khám phá ngay Tổng quan về Speaking Part 1 B2 First: cấu trúc, chủ đề và bí quyết đạt điểm cao tại đây.

III. NGỮ PHÁP TIẾNG ANH CƠ BẢN VỀ MỆNH ĐỀ VÀ CÁC CẤU TRÚC THƯỜNG GẶP

Mệnh đề quan hệ và các cấu trúc thông dụng là nhóm kiến thức quan trọng giúp học sinh mở rộng câu, diễn đạt ý rõ ràng và tự nhiên hơn trong tiếng Anh.

1. Mệnh đề quan hệ (Relative Clauses)

Mệnh đề quan hệ dùng để bổ sung thông tin cho danh từ đứng trước. Các đại từ quan hệ thường gặp gồm who, whom, which, that, whose.

Đại từ quan hệ Cách dùng Ví dụ
who Thay thế cho người, làm chủ ngữ The girl who sits there is my friend.
whom Thay thế cho người, làm tân ngữ The teacher whom I met was kind.
which Thay thế cho vật, sự việc The book which I bought is interesting.
that Thay thế cho người hoặc vật The movie that we watched was great.
whose Chỉ sự sở hữu The student whose bag is blue is Lan.

Hai dạng mệnh đề quan hệ:

Loại Đặc điểm Ví dụ
Xác định Thông tin cần thiết để xác định danh từ The boy who won the prize is my brother.
Không xác định Thông tin bổ sung, có dấu phẩy My father, who is a doctor, works hard.

2. Cấu trúc “as … as”

Dùng để diễn tả sự tương đồng giữa hai đối tượng.

Cấu trúc Ví dụ
S + be/V + as + adj/adv + as + N She is as tall as her sister.

Dạng phủ định:

Cấu trúc Ví dụ
S + not + as/so + adj/adv + as This book is not as interesting as that one.

3. Cấu trúc “have to” và “must”

Cả hai đều dùng để diễn tả sự bắt buộc, tuy nhiên có sự khác biệt về ý nghĩa.

Cấu trúc Cách dùng Ví dụ
have to + V Nghĩa vụ do hoàn cảnh, quy định Students have to wear uniforms.
must + V Sự bắt buộc, yêu cầu từ người nói You must do your homework.

4. Cấu trúc “Would you like”

Dùng để đưa ra lời mời hoặc lời đề nghị lịch sự.

Cấu trúc Ví dụ
Would you like + N? Would you like some tea?
Would you like + to V? Would you like to join us?

IV. BÀI TẬP TỔNG HỢP NGỮ PHÁP TIẾNG ANH CƠ BẢN

1. Bài tập về các thì trong tiếng Anh

Chia dạng đúng của động từ trong ngoặc:

  1. My brother usually _____ (play) football after school.
  2. Look! The students _____ (do) their homework.
  3. She _____ (study) English for five years.
  4. We _____ (visit) Da Nang last summer.
  5. They _____ (finish) the project before the teacher arrived.

Đáp án:

  1. plays
  2. are doing
  3. has studied / has been studying
  4. visited
  5. had finished

2. Bài tập về từ loại trong tiếng Anh

Chọn đáp án đúng:

  1. She is a very _____ student.
    A. care
    B. careful
    C. carefully
  2. He speaks English very _____.
    A. good
    B. well
    C. better
  3. There are _____ students in the classroom.
    A. much
    B. many
    C. little
  4. My father is a _____ person.
    A. kindness
    B. kind
    C. kindly
  5. I need _____ information about this course.
    A. some
    B. many
    C. a few

Đáp án:

  1. B. careful
  2. B. well
  3. B. many
  4. B. kind
  5. A. some

3. Bài tập về câu so sánh

Hoàn thành câu bằng dạng đúng của tính từ trong ngoặc:

  1. This exercise is _____ (easy) than the previous one.
  2. She is the _____ (tall) student in my class.
  3. English is _____ (interesting) than I expected.
  4. This book is as _____ (useful) as that one.
  5. Today is _____ (hot) than yesterday.

Đáp án:

  1. easier
  2. tallest
  3. more interesting
  4. useful
  5. hotter

4. Bài tập về câu điều kiện

Chia dạng đúng của động từ trong ngoặc:

  1. If you study hard, you _____ (pass) the exam.
  2. If I were you, I _____ (practice) English more.
  3. If she had left earlier, she _____ (catch) the bus.
  4. If it rains tomorrow, we _____ (stay) at home.
  5. If he had more time, he _____ (learn) another language.

Đáp án:

  1. will pass
  2. would practice
  3. would have caught
  4. will stay
  5. would learn

5. Bài tập về câu bị động và mệnh đề quan hệ

Viết lại câu theo yêu cầu:

  1. They built this school in 2010.
    → Chuyển sang câu bị động.
  2. People speak English all over the world.
    → Chuyển sang câu bị động.
  3. The girl is my sister. She is wearing a blue dress.
    → Nối câu bằng mệnh đề quan hệ.
  4. The book is very interesting. I bought it yesterday.
    → Nối câu bằng mệnh đề quan hệ.
  5. They will complete the project next month.
    → Chuyển sang câu bị động.

Đáp án:

  1. This school was built in 2010.
  2. English is spoken all over the world.
  3. The girl who is wearing a blue dress is my sister.
  4. The book which I bought yesterday is very interesting.
  5. The project will be completed next month.

Khám phá ngay khóa học Tiếng Anh Trung Học Cơ Sở - KET - Phát Triển Kỹ Năng Giao tiếp và Hội Nhập tại đây.

Nắm vững ngữ pháp tiếng Anh cơ bản giúp học sinh xây dựng nền tảng tiếng Anh chính xác, từ việc sử dụng các thì, nhận biết từ loại đến vận dụng các cấu trúc câu và mệnh đề quan hệ. Bên cạnh việc ghi nhớ công thức, học sinh cần kết hợp luyện tập thường xuyên để hiểu rõ cách dùng trong từng ngữ cảnh và cải thiện khả năng sử dụng tiếng Anh hiệu quả. Để được định hướng lộ trình học phù hợp và phát triển toàn diện các kỹ năng, học sinh và phụ huynh có thể tham khảo thêm các chương trình tại STV English.

👉 Nếu bạn thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ cho bạn bè và đừng quên nhấp tại đây để khám phá các bài viết hữu ích của STV English.

👉 Xem thêm video học tiếng Anh cho bé tại kênh Youtube STV English để bé làm quen giao tiếp mỗi ngày.

From: Ms. Flora Thu.

(*) Xem thêm
Bình luận
Đã thêm vào giỏ hàng
Xem giỏ hàng và thanh toán